محمد بن سعد كاتب واقدى ابو عبد اللّه محمد بن سعد ، از اصحاب واقدى ، و راوى او ، كه تمام كتابهاى خود را از روى تصنيفات او تأليف كرده . و مرد موثق و پارسا ، و عالم باخبار صحابه و تابعان بود . و در سال دويست و سى درگذشت . و اين كتابها از اوست : كتاب اخبار النبى صلعم ( كتاب الطبقات الكبرى - مشتمل بر : اخبار پيغمبر ، و طبقات اصحاب او از مردم مدينه ، ) ( و طبقات مردم مكه ، و پس از آن ، طبقات طائف ، يمن ، يمامه ، بحرين ، كوفه ، بصره ، ) ( شام ، جزيره مصر ، آندلس ، واسط ، مدائن ، بغداد ، خراسان ، رى ، همدان ، قم ، ) ( انبار . و طبقات زنان ، و ابن سعد اين كتاب را از روى كتابهاى واقدى ، و كلبى ، و هيثم بن ) ( عدى ، و مدائنى ، تأليف كرده و جز آن نيز ، كتاب الطبقات الصغير ، كتاب الحيل ، از ) ( اوست ) . ( و بازهم از اصحاب واقدى ) ( اسماعيل بن مجمع . متوفى سال دويست و بيست و هفت و اين كتاب از اوست : ) ( كتاب اخبار النبى و مغازيه و سراياه ) . اخبار هيثم بن عدى ابو عبد الرحمن هيثم ( بن عدى ) ثعلى ، از عالمان باشعار و اخبار ، و مثالب ، و مناقب ، و مآثر و انساب است . در نسبش طعنه‌هائى مىزدند . دعبل در اين اشعار كه ابو دؤاد را هجو نموده از او نيز يادى كرده است . سئلت ابى و كان ابى عليما * باخبار الحواضر و البوادى « 1 » فقلت له أ هيثم من عدى * فقال كاحمد بن ابى دؤاد « 2 » فان يك هيثم منهم صميما * فاحمد غير شك من اياد « 3 » متى كانت اياد يروس قوما * لقد غضب الإله على العباد « 4 »

--> ( 1 ) از پدرم پرسيدم ، و پدرم باخبار شهريان و صحرانشينان آگاه بود . ( 2 ) به او گفتم آيا هيثم از عدى بود . گفت كه او مانند احمد بن دؤاد است . ( 3 ) اگر هيثم از نژاد آنان باشد ، بىشك احمد از اياد است . ( 4 ) و هر زمان كه اياد بر قومى رياست پيدا كند ، خداوند بر بندگانش خشمگين باشد .